علائم سیروز کبدی و راهکارهای درمانی آن

سیروز کبدی

سیروز کبدی، بیماری است که با تشکیل اسکار در کبد همراه می باشد. کبد، عضو بزرگی است که در قسمت فوقانی و راست شکم واقع شده است. آسیب کبد می‌ تواند منجر به خونریزی های شدید، تورم و مشکلات تنفسی شود.

علائم و نشانه های ابتلا به سیروز کبدی

در برخی موارد، ابتلا به سیروز کبد علامت و نشانه ای را به همراه ندارد. اما برخی علائم شایع سیروز عبارتند از:
– تورم شکم و پاها
– تجمع مایع در ریه ها
– خونریزی شدید از رگ های خونی موجود در مری، لوله ای که دهان را به معده متصل می کند
– کبودی
– مشکلات تنفسی
– احساس پر بودن
– احساس خستگی
– مشکلات خواب (کم خوابی و یا پر خوابی)
– زرد شدن رنگ پوست و یا سفید شدن چشم ها
– احساس‌ گیجی
– کما
سیروز، احتمال ابتلا به عفونت و ‌هم چنین سرطان کبد را افزایش می دهد.

 

علت بروز سیروز کبدی

زمانی که کبد آسیب می بیند، خود‌ این ارگان سعی در ترمیم خود خواهد داشت. در این حین، اسکار‌تشکیل خواهد شد.
برخی علل موثر در بروز سیروز کبدی عبارتند از:
– مصرف زیاد مشروبات الکلی

افرادی که زیاد مشروب می خورند و‌ یا معتاد آن‌ هستند، بیشتر در معرض ابتلا به سیروز هستند.
– هپاتیت B و.C

ویروس ها باعث بروز بیماری در کبد می شوند. این ویروس در پی استفاده از سرنگ مشترک و یا رابطه جنسی با افرادآلوده، منتقل می گردد.
کبد چرب غیر الکلی

این بیماری در افرادی که مشروب نمی‌خورند نیز دیده می شود. علت اصلی ابتلا به کبد چرب به طور قطعی مشخص نیست، اما بیشتر در میان افراد چاق و دیابتی شایع می باشد.

تشخیص سیروز کبدی
تشخیص سیروز کبدی

تشخیص سیروز کبدی

آیا تستی جهت تشخیص سیروز وجود دارد؟
بله، برخی تست های تشخیصی عبارتند از:

بیوپسی

در این تست، پزشک با استفاده از سوزن، بافت کوچکی از کبد را بر می دارد. این نمونه میزان و شدت آسیب را نشان می دهد.

آزمایش خون

نتایج این تست، علت بروز سیروز را نشان می دهد.

تست های تصویربرداری

MRI و اولتراسوند تصاویر دقیقی از کبد را در اختیار پزشک قرار می دهند.

پیشگیری از سیروز کبدی

آیا راهی برای پیشگیری از ابتلا به سیروز کبدی وجود دارد؟

بله، با رعایت موارد زیر می توان احتمال ابتلا به سیروز را کاهش داد:
– دریافت واکسن هپاتیت B و A. البته در صورت عدم ابتلا به مشکل پزشکی خاص
– استفاده از کاندوم حین رابطه جنسی
– عدم استفاده از سوزن های پزشکی مشترک
– کمک گرفتن از پزشک در صورت داشتن مشکلات مربوط به مصرف مشروبات الکلی

سیروز کبدی
سیروز کبدی

آیا راهی جهت پیشگیری از بروز آسیب های بیشتر به کبد وجود دارد؟

بله، با رعایت مواردی از قبیل:

دوری از مشروبات الکلی

مشورت با فوق تخصص گوارش و کبد، پیش از مصرف هر نوع داروی جدید، از جمله مسکن هایی مانند ناپروکسن و استامینوفن. در خصوص مصرف داروهای گیاهی، ویتامین ها و‌ مکمل ها نیز مشورت با پزشک توصیه می‌شود.

زدن واکسن‌ هپاتیت A و B

درمان‌ سیروز کبدی

درمان سیروز بر اساس علت بروز بیماری، شدت آن و علائم بالینی در نظر گرفته می شود، که شامل موارد زیر می باشد:

• درمان علت بیماری

برخی علل بروز سیروز قابل درمان هستند. به عنوان مثال، در صورتی که مصرف زیاد مشروبات الکلی علت بروز سیروز باشد، کنار گذاشتن مشروب توصیه می شود. برای افراد مبتلا به هپاتیت B و C، مصرف دارو در نظر گرفته می شود.

• به حداقل رساندن احتمال خونریزی

سیروز می تواند منجر به التهاب و تورم رگ های خونی اطراف مری و خونریزی شود. جهت پیشگیری از بروز چنین عارضه ای، موارد زیر از سوی پزشک تجویز می شود:

– مصرف داروهایی به نام مسدود کننده بتا

این قبیل داروها به کاهش فشار خون در کبد و کاهش احتمال خونریزی کمک می کنند.

– قرار دادن نوارهای باریک در اطراف رگ های خونی ملتهب
– کم کردن تجمع مایع در شکم

گاهی شاهد تجمع مایع در ناحیه شکم در افراد مبتلا به سیروز هستیم. جهت کاهش میزان مایع، اقدامات زیر در نظر گرفته می شود:
– مصرف داروهای ادرار آور

هنگام مصرف این قیبل داروها، مصرف نمک باید تا حد امکان محدود شود.
– تخلیه مایع درون شکم با استفاده از سوزن
– کاشت دستگاهی درون کبد جهت کاهش تجمع مایع درون شکم

• درمان و پیشگیری عفونت

افراد مبتلا به سیروز بیشتر از سایر افراد در معرض ابتلا به عفونت قرار دارند. در نتیجه، معمولا جهت پیشگیری از بروز عفونت، مصرف آنتی بیوتیک برای بیمار در نظر گرفته خواهد شد.

بیشتر بیماران، باید جهت پیشگیری از برور عفونت، واکسن آنفولانزا و یا سایر واکسن ها را دریافت کنند.

• درمان احساس گیجی

سیروز در مراحل پیشرفته می تواند با گیجی همراه باشد. در چنین شرایطی، استفاده از لاکتولوز (داروی ملین) و یا مصرف برخی آنتی بیوتیک ها تجویز خواهد شد.

آیا نیازی به کبد جدید می باشد؟

افراد مبتلا به سیروز کبدی، معمولا به کبد جدید نیاز پیدا می کنند. در خصوص جراحی و پیوند کبد حتما با پزشک مشورت داشته باشید. معمولا بیماران دو سال برای پیوند کبد صبر می کنند.

رژیم غذایی مناسب سیروز کبدی

این که بسیاری از بیماران مبتلا به سیروز کبدی به دلیل تغییرات ایجاد شده در سیستم متابولیسمی و مشکلات گوارشی، با سوء تغذیه روبرو شوند، غیر عادی نیست. در افراد مبتلا به سیروز کبدی، اهمیت دادن به رژیم غذایی مهم ترین موضوعی است که باید در نظر گرفته شود، به خصوص مصرف موادی مانند پروتئین، سدیم و قند به منظور عملکرد بهتر کبد.
رژیم غذایی سیروز کبدی باید تحت نظر پزشک باشد.

مزایای رژیم برای سیروز

کبد، بیش از پانصد فعالیت را در بدن برعهده دارد و به همین دلیل است که یکی از حیاتی ترین ارگان ها محسوب می شود. اگر کبد در پی سیروز آسیب ببیند، یکی از مهم ترین عملکردها که کمک به جذب مواد مغذی از غدایی است که می خوریم، مختل می شود.
رژیم سیروز می تواند به جذب بیشتر و بهتر مواد مغذی، کاهش میزان فعالیت کبد برای جبران نیازها و پیشگیری از بروز آسیب های بیشتر کمک کند. تحقیقات نشان می دهند، افرادی که درگیر بیماری کبدی هستند و مواد مغذی به میزان کافی مصرف نمی کنند، بیشتر در معرض عوارض خواهند بود.
رژیم سیروز کبدی باید با توجه به شرایط جسمانی بیمار و نیازهای او در نظر گرفته شود. دستورات کلی در خصوص رژیم غذایی سیروز کبدی به شرح زیر می باشد:
– دوری از مصرف مشروبات الکلی. هر میزان مصرف مشروبات الکلی برای افراد مبتلا به سیروز کبدی، ایمن نیست و منجر به بروز آسیب بیشتر کبد می شود.
– محدود کردن مصرف چربی ها. چربی در بدن از طریق زردآب هضم می شود، مایع زرد و سبز رنگی که در کبد ساخته می شود. زمانی که کبد آسیب می بیند، تولید زردآب تحت تاثیر قرار می گیرد و شاهد بروز مشکلات گوارشی خواهیم بود و کبد قادر به پردازش وعده های غذایی پرچرب نخواهد بود.
– دوری از مصرف گوشت و غذاهای دریایی خام و پخته نشده. در افراد مبتلا به سیروز کبدی، اختلالاتی در سیستم ایمنی دیده می شود بدین معنا که باکتری ها و ویروس های پنهان شده در مواد غذایی می توانند منجر به بروز عفونت های شدید شوند.
علاوه بر ایجاد تغییر در محتویات رژیم غذایی، میزان کیفیت مواد غذایی نیز باید تغییر کند. ابتلا به سیروز کبدی، احتمال بروز سوء تغذیه را افزایش می دهد، به همین خاطر بیماران باید میزان کالری بیشتری در طول روز مصرف کنند تا نیاز آن ها به انرژی تامین شود.
میزان مصرف پروتئین در افراد مبتلا به سیروز کبدی متغیر می باشد. به همین خاطر حتما باید در این مورد با پزشک مشورت کنید. گاهی نیاز است تغییرات دیگری در رژیم غذایی ایجاد شود.

رژیم غذیی سیروز کبدی تا چه زمانی باید رعایت شود؟

اگر شما در معرض ابتلا به بیماری کبدی هستید، حتی اگر احساس بیماری ندارید، تغییراتی در رژیم غذایی از سوی پزشک برای شما در نظر گرفته خواهد شد. گاهی ممکن است بیمار در مراحل اولیه بیماری کبدی، هیچ گونه علامت و نشانه ای نداشته باشد.
علائم معمولا بعد از گذشت یک سال ظاهر می شوند و آسیب وارده به کبد شدید خواهد بود. از آن جایی که تغییر در رژیم غذایی می تواند از بروز آسیب های بیشتر پیشگیری کند و کمکی به بهبود آسیب وارده به کبد نمی کند، رژیم غذایی سیروز کبدی باید دنبال شود.

چه غذاهایی مناسب فرد مبتلا به سیروز است؟

اگر رژیم غذایی سیروز کبدی را دنبال می کنید، مصرف برخی نوشیدنی ها و مواد غذایی باید به طور کامل حذف شوند.
– میوه ها و سبزیجات. تا جایی که می توانید محصولات تازه مصرف کنید. میوه، فیبر و میوه های سرشار از فیبر مانند سیب باید مصرف شوند.
– محصولات لبنی. محصولات لبنی پرچرب می توانند روند هضم را دشوار سازند. به همین خاطر، بهتر است شیر کم چرب، پنیر با میزان سدیم پایین مصرف شود.
– غلات. نان غلات، پاستا و برنج قهوه ای باید به رژیم غذایی اضافه شوند.
– پروتئین. مصرف گوشت قرمز در رژیم غذایی سیروز کبدی توصیه نمی شود، اما مصرف ماهی تازه، تخم مرغ و یا سفیده تخم مرغ مناسب می باشد.
– نوشیدنی ها. مصرف مشروبات الکلی ممنوع است، اما می توانید دیگر نوشیدنی ها را در رژیم غذایی تان داشته باشید. آب، یکی از سالم ترین نوشیدنی هاست، اما اگر رژیم غذایی حاوی سدیم پایین دارید، حتما برچسب روی بطری را مطالعه کنید. توجه داشته باشید، شیر و آب میوه های مصرفی باید پاستوریزه باشند.

زمان توصیه شده برای غذا خوردن افراد مبتلا به سیروز کبدی

بیماری کبدی می تواند منجر به بروز سوء تغذیه شود و دکتر به شما توصیه می کند میزان کالری مصرفی روزانه بیشتر شود. اگر تمایلی به خوردن وعده های غذایی پرحجم ندارید، چند وعده غذایی کم حجم در طول روز داشته باشید.
بر خی افراد مبتلا به سیروز کبدی در طول شب از خواب بیدار می شوند. تحقیقات نشان می دهد، خوردن اسنک در این میان می تواند برای بیماران مفید باشد. نکته مهم این است که این بیماران باید از خالی نگه داشتن معده برای مدت زمان طولانی خودداری کنند.

دکتر امیرسعید صادقی

فارغ التحصیل دانشگاه علوم پزشکی تهران در مقطع فوق تخصصی گوارش و کبد. در سال ۹۰ با رتبه اول در امتحان ورودی فوق تخصص گوارش و کبد وارد دانشگاه تهران شدم و در سال ۹۲ با موفقیت در امتحان بورد فوق تخصصی گوارش با کسب رتبه سوم تحصیلات خود رو به پایان رساندم. فارغ التحصیل دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در مقطع تخصص بیماریهای داخلی و بورد تخصصی داخلی در سال ۸۸ فارغ التحصیل شدم.

پاسخ

مدت زمان مطالعه ۹ دقیقه
Call Now Button